Hoe krijg ik een verblijfsvergunning als ondernemer?
vrijdag 24 oktober 2025
Bedrijfseigenaren en directeuren-grootaandeelhouders (DGA's) kunnen niet altijd gebruikmaken van de reguliere werkgerelateerde verblijfsregelingen (zoals de veelgebruikte kennismigrantenregeling). Afhankelijk van uw aandelenpercentage en zeggenschap, kan het nodig zijn een verblijfsvergunning voor het verrichten van arbeid als zelfstandige aan te vragen. Hieronder leest u eerst hoe de immigratiewetgeving onderscheid maakt tussen werknemers en ondernemers. Vervolgens vindt u een korte introductie van de twee algemene immigratieprocedures voor ondernemers die Nederland kent.
Wie is werknemer, wie is ondernemer?
In de meeste gevallen is vrij direct duidelijk wie werknemer is en wie ondernemer is, maar waar ligt de grens tussen werknemerschap en ondernemerschap? Het antwoord hierop is afhankelijk van de rechtsvorm van een onderneming. Bij personenvennootschappen zoals maatschappen en vennootschappen onder firma zijn de partners en vennoten ondernemers, en maakt het in principe niet uit hoeveel partners en/of vennoten er zijn (en hoe groot de relatieve zeggenschap van een buitenlandse vennoot dus is).
Bij vennootschappen met rechtspersoonlijkheid (zoals BV's, NV's en bijvoorbeeld buitenlandse LLC's) hanteert de IND drie criteria voor het bepalen wie werknemer en wie ondernemer is. Een directeur-grootaandeelhouder (DGA) moet aan al deze criteria voldoen om als ondernemer te worden aangemerkt.
-
De aanvrager heeft een belang van 25% of meer in de onderneming
-
De aanvrager loopt een ondernemingsrisico
-
De aanvrager kan de hoogte van het salaris zelf beïnvloeden
Ondernemers, wees niet té creatief met dit onderscheid!
Aangezien de aanvraagprocedures voor ondernemers aanzienlijk ingewikkelder kunnen zijn dan die voor werknemers (zie hieronder), merken wij in de praktijk dat nogal eens gezocht wordt naar manieren om een DGA of mede-aandeelhouder toch vooral maar niet aan de bovenstaande drie criteria te laten voldoen. In dat geval kan er immers een werknemersverblijfsvergunning worden aangevraagd - en dat is veel gemakkelijker!
Op zichzelf is dit heel goed te begrijpen. Afhankelijk van uw specifieke situatie is enige vindingrijkheid hierin ook alleen maar te prijzen. Toch is een waarschuwing wel op zijn plaats. Al te gekunstelde constructies - bijvoorbeeld waar aandelen gauw naar een echtgenoot worden overgedragen of waar een eigenaar zich via een payroll-onderneming laat detacheren naar zijn of haar eigen onderneming - zijn zeer af te raden omdat de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) - en overigens ook rechtbanken - dit soort constructies snel aanmerken als frauduleus. Bent u een DGA of mede-aandeelhouder met een mooi CV en een helder ondernemingsplan? Dan kunt u de verleiding van de snelle kennismigrantenaanvraag dus maar beter weerstaan, en met open vizier een verblijfsvergunning als ondernemer aanvragen. Natuurlijk is het niet leuk dat uw immigratie daar wat ingewikkelder van wordt, maar het is wel veiliger, en dat is in het immigratierecht een groot goed.
Welke immigratieprocedures voor ondernemers zijn er?
Er bestaan in Nederland twee algemene immigratieregelingen voor zelfstandig ondernemers: de algemene verblijfsvergunning voor arbeid als zelfstandige en de regeling innovatieve startup. Daarnaast zijn er afwijkende regelingen voor Amerikaanse en Japanse ondernemers op basis van vriendschapsverdragen. Ook Turkse ondernemers kunnen gebruikmaken van een afwijkend toetsingskader. Over deze specifieke verdragsregelingen schrijven wij afzonderlijke artikelen. Hieronder komen de algemene regelingen ieder kort aan bod.
Regeling innovatieve start-up
De meest toegankelijke algemene immigratieregeling voor ondernemers is de regeling innovatieve start-up. Wanneer u met een innovatieve start-up een verblijfsvergunning wil aanvragen voor een (mede-)aandeelhouder of (mede-)eigenaar, dan hoeft u slechts aan drie kernvoorwaarden te voldoen:
- U richt een "innovatieve onderneming" op waarbij u actief betrokken bent als ondernemer. Zie voor situaties van mede-aandeelhouderschap hierboven over het onderscheid tussen werknemer en ondernemer. U beschrijft in een stappenplan waarin de innovativiteit van uw onderneming zit, en hoe u vanuit uw innovatieve business case tot een volwaardige, levensvatbare onderneming wilt komen.
- U sluit een overeenkomst voor "op maat"-begeleiding met een betrouwbare, deskundige begeleider - in de praktijk vaak facilitator genoemd. Het contract moet u meesturen met uw aanvraag, en hier wordt ook indringend op getoetst.
- U beschikt over voldoende inkomen of kapitaal om een jaar lang in uw eigen onderhoud te voorzien. Er zijn verschillende manieren om hieraan te voldoen. Het meest gebruikelijke is een voldoende hoog saldo op een bankrekening op uw naam of op naam van uw bedrijf.
Het selecteren van een betrouwbare, deskundige begeleider is een belangrijke stap, en dat is uiteraard wederzijds. Deskundige begeleiders krijgen van de IND en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), die over start-up-aanvragen advies uitbrengt, in zekere mate de vrije hand om eigen selectiecriteria te hanteren. Wel moet RVO ervan op aan kunnen dat oprecht gezocht wordt naar een algemeen Nederlands belang. Dat vertrouwen willen begeleiders vanzelfsprekend niet beschamen. Als aanvrager doet u er dus goed aan zelf pro-actief mee te denken: wat heeft Nederland nu echt aan mijn bedrijf? Wie voor zichzelf een overtuigend antwoord vindt op die vraag, komt al een heel eind in de goede richting!
Innovativiteit moet daarbij ruim worden opgevat. In de regeling wordt gewezen op: het introduceren van nieuwe producten of diensten, het toepassen van nieuwe technologie bij "productie, distributie of marketing", en het hanteren van een "innovatieve organisatorische opzet en werkwijze". De praktijk leert dat de RVO bovendien enige speelruimte laat aan de begeleider om te bepalen wanneer sprake is van een innovatieve onderneming. Bij twijfel over dit onderdeel is dus het devies: leg uw case gerust voor aan uw begeleider en bespreek samen waarin uw innovativiteit schuilt.
Wanneer een begeleider eenmaal door RVO is goedgekeurd - over het goedkeuringsproces schrijven wij een afzonderlijk artikel - dan wordt die begeleider gedurende één jaar met een logo en een korte introductietekst toegevoegd aan een door RVO onderhouden website. Aanvragers kunnen hier direct zien welke begeleiders door RVO al gunstig zijn beoordeeld.
Algemene regeling arbeid als zelfstandige
De algemene regeling voor zelfstandig ondernemers is meestal bewerkelijker en qua uitkomst onzekerder dan de regeling innovatieve startup. Maar niet elke onderneming is innovatief. Wilt u als zzp'er gaan werken of een bedrijf opzetten dat wel potentieel heeft, maar dat met de beste wil van de wereld niet een "innovatieve startup" genoemd kan worden, dan kunt u een algemene verblijfsvergunning aanvragen voor arbeid als zelfstandige. Hierbij is een uitgebreid bedrijfsplan nodig, voorzien van veel bewijs. De IND verzamelt al deze informatie en draagt het dossier vervolgens over aan de RVO, die op haar beurt beoordeelt of met de voorgestelde immigratie een "wezenlijk Nederlands economisch belang" gediend is. Deze toets vindt plaats aan de hand van een puntensysteem, waarbij punten worden toegekend in de volgende drie categorieën:
- Categorie A: uw persoonlijke ervaring
- Categorie B: uw ondernemingsplan
- Categorie C: eventuele toegevoegde waarde voor de Nederlandse economie
Het puntensysteem is zo opgezet dat aanvragers in totaal 90 punten moeten behalen in de drie categorieën om een positief advies te kunnen krijgen van de RVO - waarna de IND de verblijfsaanvraag inwilligt. Deze 90 punten mogen op twee manieren over de drie categorieën zijn verdeeld: een aanvrager moet ófwel (minstens) 30 punten behalen in álle categorieën, ófwel in de categorieën A én B ieder 45 punten scoren. In dat laatste geval telt categorie C niet mee. De tabel hieronder geeft kort weer voor welk type feiten in iedere categorie punten worden toegekend.
Categorie |
Punten worden toegekend voor ... |
|
A - persoonlijke ervaring |
In categorie A worden punten toegekend voor uw persoonlijke ervaring. De RVO kent punten toe voor uw opleidingsniveau, uw relevante werkervaring, ondernemerservaring en de mate waarin uw persoonlijke ervaring verband houdt met Nederland. |
|
B - ondernemingsplan |
Categorie B is waar de RVO uw bedrijfsplan van de aanvrager beoordeelt. Dit onderdeel vormt vaak de grootste uitdaging in het aanvraagproces. In het bedrijfsplan moet u duidelijk en concreet aantonen dat uw bedrijf marktpotentie heeft. Het bedrijfsplan moet bovendien aantonen dat de onderneming levensvatbaar is. Een duidelijke, concrete beschrijving van de markt, klanten, leveranciers, concurrenten, de producten en diensten, de kostprijs en verkoopprijs daarvan, de bedrijfskosten, een marketingplan en dergelijke moet allemaal samen aantonen dat de producten of diensten inderdaad tegen de beoogde prijs kunnen worden verkocht. Uiteraard geldt hierbij: hoe hoger de te verwachten omzet en winst, hoe meer punten er worden toegekend. |
| C - toegevoegde waarde |
In Categorie C worden punten toegekend voor innovatie (het product of de dienst is nieuw voor Nederland), het creëren van banen (waarbij heel concreet bewijs wordt verlangd) en voor grote investeringen in immateriële vaste activa (denk aan octrooien, machines, een bedrijfspand). Deze derde categorie is doorgaans de moeilijkste. In de praktijk worden zelden 30 punten in deze categorie toegekend. Daarom streven de meeste aanvragers ernaar ten minste 45 punten te behalen in zowel categorie A als categorie B. Daardoor wordt een beoordeling van categorie C immers overbodig. |
Vragen?
Hebt u vragen, hebt u zelf een onderneming of innovatieve start-up, of wilt u anderszins advies over dit onderwerp? Neem gerust contact op met Orion Immigration Law. Wij hebben ruime ervaring met de hierboven beschreven aanvragen en kunnen u waarschijnlijk goed helpen en adviseeren. U kunt ons mailen via info@orionimmigrationlaw.nl of bellen op nummer +31880447000.
Charley Nieuwesteeg LL.M.
Charley Nieuwesteeg LL.M. is partner en mede-oprichter van Orion Immigration Law. Zij adviseert zowel zakelijke als particuliere cliënten bij eenvoudige en ook complexe aanvragen voor verblijfs- en werkvergunningen. Naast haar adviespraktijk heeft Charley bovendien ruime ervaring opgedaan met procederen bij de rechtbanken en met het behandelen van hogerberoepszaken bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State.
