Hoe krijg ik een gezinsverblijfsvergunning bij polyamorie?
vrijdag 24 oktober 2025
Wilt u met uw partner in Nederland wonen, maar is uw relatie polyamoureus? Het traditionele vereiste van een "exclusieve relatie" is in 2021 weliswaar losgelaten, maar de praktijk blijft hardnekkig. Hoe toont u overtuigend aan dat u een duurzame relatie hebt? In dit artikel schetst ervaren solicitor Charley Nieuwesteeg LL.M., partner van Orion Immigration Law, hoe u dit doet, welke valkuilen u moet vermijden en hoe u uw kansen op een positieve uitkomst maximaliseert.
Sinds 2021 is een verblijfsvergunning ook bij polyamorie mogelijk
Tot eind 2021 was verblijf op grond van een polyamoureuze relatie onder geen enkele voorwaarde mogelijk. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) hanteerde exclusiviteit van de ongehuwde relatie als een strikte voorwaarde. Een belangrijke uitspraak van de Raad van State uit 2021 (ECLI:NL:RVS:2021:2550) maakte hier een einde aan: het exclusiviteitsvereiste voor een verblijfsvergunning op grond van gezinshereniging was in strijd met de Europese gezinsherenigingsrichtlijn, en is komen te vervallen. Dit betekent dat het hebben van meerdere relaties niet langer een rechtstreekse belemmering vormt voor het verkrijgen van een verblijfsvergunning, mits er slechts voor één partner tegelijkertijd een vergunning wordt aangevraagd.
Een weerbarstige praktijk
De praktijk blijkt echter weerbarstig. Aanvragen van polyamoureuze stellen worden ondanks de uitspraak van de Raad van State zeer regelmatig afgewezen. Daarbij doet de IND het ook nogal eens voorkomen alsof het niet-exclusieve karakter van een relatie toch weer als zelfstandig vereiste wordt gehanteerd. "Uw partner heeft een relatie met [persoon 2]. Daarom is geen sprake van een duurzame en exclusieve relatie, en moet ik uw aanvraag afwijzen", zou zomaar in een besluit kunnen staan. Het blijft dan gissen hoe de IND nu precies aankijkt tegen de uitspraak van de Raad van State uit 2021.
Duurzaamheid van de relatie als voorwaarde
Een uitspraak van de Rechtbank Den Haag van 9 september 2025 (ECLI:NL:RBDHA:2025:16640), in een zaak waarin Charley Nieuwesteeg optrad, geeft nu meer duidelijkheid over hoe de IND met polyamoureuze relaties wil omgaan. Vlak voor de behandeling van deze zaak gaf de IND in deze zaak onomwonden toe dat zij de niet-exclusiviteit van een relatie niet als een zelfstandige voorwaarde hanteren, en dat ze dus gehoor geven aan de uitspraak van de Raad van State uit 2021. Wel verwacht de IND, als sprake is van een polyamoureuze relatie, grondig bewijs over de duurzaamheid van de relatie, die gelijkwaardig moet zijn aan een huwelijk. Belangrijke aspecten hierbij zijn:
- Een langdurige en stabiele relatie
- Bewijs van gezamenlijk woonadres
- Financiële verbondenheid
- Andere vormen van juridische of sociale verwevenheid (denk aan gezamelijke zorg voor kinderen of andere familieleden)
Een verblijfsvergunning aanvragen voor uw partner in een polyamoreuze relatie is dus nadrukkelijk wél mogelijk, maar vereist ook een grondige onderbouwing van de duurzaamheid van uw relatie.
Hoe toont u de duurzaamheid van uw polyamoureuze relatie aan?
Welke bewijsstukken zijn relevant? Hier geldt allereerst dat iedere relatie uniek is, en dat ook iedere aanvraag op zijn eigen merites moet worden getoetst. Gezien de weerbarstige praktijk van de IND is het raadzaam heel grondig te werk te gaan bij het voorbereiden van uw aanvraag. Om de duurzaamheid van uw polyamoureuze relatie aan te tonen, kunt u onder andere de volgende bewijsstukken overleggen:
- Gezamenlijke woonadressen: Huurcontracten, inschrijvingen op hetzelfde adres, of andere vormen van bewijs dat u samenwoont.
- Financiële verbondenheid: Gezamenlijke bankrekeningen, verzekeringen, of andere financiële afhankelijkheid.
- Juridische verbondenheid: Een samenlevingscontract of andere juridische afspraken die uw relatie formaliseren.
- Communicatie en sociale verbondenheid: WhatsApp-gesprekken, foto’s, getuigenverklaringen van vrienden of familie, of andere documenten die de serieuze aard van uw relatie aantonen.
- Zorg voor kinderen of andere familieleden: Deelt u samen de zorg voor kinderen of andere familieleden zoals ouders of grootouders op hoge leeftijd? Door dit aannemelijk te maken, laat u zien dat u niet alleen maar aan het daten bent, maar dat u ook verwantwoordelijkheid deelt over familieaangelegenheden.
Valkuilen bij procederen tegen een afwijzing
Hebt u, ondanks uw goede voorbereiding, toch een afwijzing ontvangen? En wilt u daartegen procederen? Het is raadzaam daarbij een jurist in te schakelen. Procederen over dit onderwerp kent namelijk enkele belangrijke valkuilen. Wat zijn de belangrijkste valkuilen en hoe vermijdt u die?
- Valkuil 1: Onvoldoende bewijs van duurzaamheid In de uitspraak van de Rechtbank Den Haag werd de aanvraag afgewezen omdat de relatie nog "te pril" zou zijn geweest en er onvoldoende bewijs zou zijn geweest van duurzaamheid. Zorg ervoor dat u meer dan voldoende bewijs hebt dat uw relatie langdurig en stabiel is.
- Valkuil 2: Ex tunc-toetsing Rechtbanken beoordelen uw aanvraag op basis van de feiten die bekend waren rondom uw aanvraag of tijdens de bezwaarfase. Wordt uw aanvraag afgewezen en wilt u in bezwaar tegen die afwijzing? Bedenk dan goed dat de bezwaarfase de laatste fase is waarin u met nieuw, aanvullend bewijs kunt komen.
- Valkuil 3: Hoorplicht In sommige gevallen is de IND niet verplicht om u in bezwaar te horen. Zorg er daarom voor dat u samen met uw bezwaarschrift alle relevante informatie en aanvullende bewijzen meestuurt, zodat de IND een volledig beeld heeft van uw situatie.
Praktische stappen voor een succesvolle aanvraag
Welke praktische stappen moet u onthouden als u een verblijfsvergunning wilt aanvragen op basis van een polyamoureuze relatie?
- Stap 1: Verzamel bewijs Begin met het verzamelen van alle bewijsstukken die de duurzaamheid van uw relatie aantonen. Denk aan huurcontracten, bankafschriften, foto’s en getuigenverklaringen.
- Stap 2: Raadpleeg een jurist Een jurist gespecialiseerd in immigratierecht kan u helpen om uw aanvraag zo sterk mogelijk te maken. Uw jurist beoordeelt uw bewijs vóórdat de IND dit doet, en kan dus tijdig bijsturen. Ook beoordeelt een jurist de andere verblijfsvoorwaarden (zoals het hebben van een stabiel inkomen), kent een jurist de valkuilen en weet hij of zij welk bewijs het meest overtuigend is.
- Stap 3: Dien de aanvraag in, of laat uw jurist dat doen Zorg ervoor dat u alle vereiste documenten indient en dat uw aanvraag compleet is. Een onvolledige aanvraag kan leiden tot vertraging of afwijzing.
- Stap 4: Bereid u voor op eventueel bezwaar of beroep Als uw aanvraag wordt afgewezen, kunt u in bezwaar gaan of beroep aantekenen. Ook hierbij is het raadzaam om een jurist in te schakelen.
Conclusie: verblijfsvergunning bij polyamorie is mogelijk, maar vereist een grondige voorbereiding
Het is mogelijk om een verblijfsvergunning aan te vragen voor uw partner in een polyamoureuze relatie, maar dit vereist een zorgvuldige voorbereiding en een sterke onderbouwing van de duurzaamheid van uw relatie. Door voldoende bewijs te verzamelen en een jurist te raadplegen, kunt u uw kansen op een succesvolle aanvraag aanzienlijk vergroten.
Charley Nieuwesteeg LL.M.
Charley Nieuwesteeg LL.M. is partner en mede-oprichter van Orion Immigration Law. Zij adviseert zowel zakelijke als particuliere cliënten bij eenvoudige en ook complexe aanvragen voor verblijfs- en werkvergunningen. Naast haar adviespraktijk heeft Charley bovendien ruime ervaring opgedaan met procederen bij de rechtbanken en met het behandelen van hogerberoepszaken bij de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State.
